Op zondag 7 maart kwamen er een 40-tal ATR leden afgezakt naar Stal Hazebroek in ’s Gravenwezel, gekend van TREK 2007, om te luisteren naar Sofie Coomans, professionele paardenfysiotherapeute.
Sofie heeft maar liefst 7 jaar medische studiejaren achter de rug, eerst als humane kinesist en daarna als paardenfysiotherapeut. Het gaat hier dus zeker niet om een “alternatieve therapie” maar Sofie is grote voorstander van een goede multidisciplinaire samenwerking tussen de verschillende actoren die met het welzijn van de paard bezig zijn. Zoals de dierenarts, zadelpasser en trainer/instructeur.
Om 11u begonnen we met een zeer interessante theoretische uiteenzetting, ondersteund door een visuele presentatie op het grote TV scherm. De therapie werkt op verschillende niveaus : zowel op de spieren als op het zenuwstel alsook op de organen. Een stoornis in het ene niveau kan een probleem op een ander niveau veroorzaken.
Waarom paardenfysio en wanneer is het aangewezen?
Om te vermijden dat kleine problemen escaleren tot het paard niet meer kan functioneren. Daarom is het belangrijk je paard te kennen, het regelmatig te controleren en een basiskennis te hebben van anatomie. We spreken dan niet alleen over het constateren van fysieke veranderingen zoals een drukplek of een warm been maar ook over het gedrag van het paard. Gedraagt hij zich anders bij het borstelen, opzadelen, aansingelen? Loopt hij trager of juist sneller. Alles wat afwijkt van zijn normale gedrag kan op een probleem wijzen. Paarden kunnen ons niet vertellen wanneer ze pijn hebben dus het is onze verantwoordelijkheid om kleine signalen te ontdekken voor ze erger worden. Fysiotherapie wordt ook gebruikt bij revalidatie en we leerden ook dat het geen overbodige luxe is om een paard jaarlijks, of zelfs 2 keer per jaar bij intensief gebruik, te laten controleren. Ook bij paarden die nog niet zadelmak zijn, zoals later in het demogedeelte zou blijken. Sofie legde ons in eenvoudige termen uit hoe het zenuwstelsel werkt, dat het mogelijk is dat pijnreceptoren in het lichaam onderdrukt kunnen worden door andere blokkades en waarom het belangrijk is te weten dat een paard geen sleutelbeen en geen galblaas heeft. Iedereen luisterde aandachtig naar de tips die ze gaf om problemen te voorkomen, aangepast aan het recreatief rijden. Naast het verbeteren van rug- en buikspieren door het rijden van overgangen, zelfs onderweg, was er ook aandacht voor passend materiaal en correcte ‘warming up’ en ‘cooling down’. Onderwerpen die zeker aan bod komen op de VVR begeleiders- en gidscursus.
Na een korte pauze volgde er het demo gedeelte.
Sofie bekeek en behandelde enkele paarden. Sommige problemen konden met het blote oog waargenomen worden. Sofie wees ons hoe we moesten kijken en vertelde wat ze voelde en deed.
Het eerste paard wou enkel nog in linkergalop aanspringen tenzij hij in een houding gedwongen werd dat hij niet anders kon. Zijn rechterheup was sterker ontwikkeld (linkergalop stuwt vanuit het rechterachterbeen) en hij had een blokkade in zijn rug. Het zadel werd erbij gehaald en we zagen dat niet alleen de zit scheef was maar ook het zadel te lang was voor het betreffende paard. Met één behandeling was dit paard blokkadevrij. Nu is het aan de ruiter om de spieren terug in optimale conditie te trainen.
Het tweede paard had al 2 jaar een bult op zijn rug en wou sinds kort niet meer naar links draaien. Een duidelijk voorbeeld van een klein probleem dat is kunnen uitgroeien tot iets dat het normale functioneren belemmert.. Ook dit paard werd behandeld.
Het derde paard had een doorgezakte rug en toonde veel pijnreacties. Eén behandeling zou niet voldoende zijn en Sofie haalde haar elektrotherapie erbij. Het paard werd nog regelmatig gereden, het was zelfs onder het zadel naar de demo gekomen! We concludeerden allemaal dat paarden toch wel hele brave en trouwe dieren zijn.
Met het vierde paard werd ook gesprongen. De dag na de springles staat het soms met een dik been. Ook dit paard duwde zijn rug weg toen Sofie er met haar vingers over voelde. Het zat vast in zijn rug en schouders. Reden : het zadel werd veel teveel naar voren gelegd waardoor de schouders gekneld worden en het paard niet vrijuit kan lopen en springen. Bovendien komt de singel dan te veel naar voren en stoort bij de elleboog. Het paard werd behandeld maar de eigenaar moet er ook op letten dat het zadel, dat oorspronkelijk wel paste op dit paard, nu niet meer knelt tot de spieren zich hebben hersteld. Voorlopig dus rijden met een extra onderlegger.
Het laatste paard was nog niet zadelmak maar kon niet linksom gelongeerd worden. Na een korte behandeling kon het dit wel, wat ons tot de conclusie van de dag brengt : Als een paard iets niet wil doen is dat niet omdat hij of zij het niet wil maar omdat we het verkeerd vragen OF omdat hij een probleem heeft.
Een grote dank aan Sofie Coomans voor de belangenloze inzet, haar deskundige uitleg en haar passie voor het welzijn van paarden.
Tenslotte wil ik nog zeggen dat de meeste problemen veroorzaakt worden door onwetendheid. Het openstaan voor verbetering is wat telt. Daarom wil ik de deelnemers die hun paard meebrachten extra bedanken. Zij lieten hun paard beoordelen in het bijzijn van anderen en kregen niet altijd even positieve dingen te horen. Deze paarden werden behandeld en sommige krijgen nog opvolging. Wat telt is de bewustwording en ik denk, aan de reacties van alle deelnemers en omstaanders te horen, dat we in ons opzet geslaagd zijn. Hou de website in de gaten want in het najaar willen we weer iets informatief organiseren. Misschien over voeding maar alle suggesties zijn welkom.
Wie nog vragen heeft over het onderwerp ‘paardenfysiotherapie’ kan steeds terecht bij Sofie Coomans via haar website www.paardenfysio.eu.
Eén vraag is nooit beantwoord geweest. Het was een vraag van onze voorzitter Dirk en het ging over de bierspier. Ik heb het nog steeds niet goed begrepen en ik denk dat Dirk er nog vaak naar zal gevraagd worden :-)
Iris
